آموزش مجازی موسیقی ایرانی , آموزش موسیقی از طریق اینترنت , مقالات موسیقی, مشق عشق,آموزش دف
دستگاه ماهور

 

 ماهور یکی از دستگاه های گسترده است که دارای صوتی زیبا و خوش است . هنگام صبحدم ماهور با روحیات انسان و به خصوص روحیات ایرانیان بسیار سازگار است . ماهور در لغت به معنای تپه و برخی آن را نام گلی می دانند . به خاطر جذبه خاص ماهور اگر در کنار گل ماهور سازی در دستگاه ماهور زده شود و یا صدایی در دستگاه ماهور تولید شود آن گل پژمرده خواهد شد ! بله واقعا از عجایب خلقت است . ماهور بر روی نت های بکار اجرا می شود و نیم پرده ها و ربع پرده ها (کرن و سری ) در اجرای آن دخالتی ندارند . البته مقصود اجرای درآمد ماهور می باشد زیرا در گوشه های فیلی و دلکش این گونه نیست . ماهور از نغمات شاد موسیقی ایرانی است و با گام ماژور موسیقی غرب مطابقت دارد . به علت تعدد گوشه ها و پرده ها در ماهور یک خواننده شش دانگ می تواند از تمام گستره صدای خود استفاده نماید . در ماهور پس از اجرای فیلی مرسوم است که به وسیله دلکش وارد دستگاه شور می شوند . دلکش شبیه سلمک در شور است با این تفاوت که فرودش در ماهور می باشد .پرده های ماهور و عراق یکی است . با این تفاوت که برای نوازنده ترتیب نواختن نت ها تفاوت دارد و برای خواننده علاوه بر تغییر ملودیک گوشه یک اکتاو فراتر از درآمد ماهور خوانده می شود .  عراق و راک از گوشه های اوج ماهور می باشند .

    شادروان استاد علینقی وزیری راست پنجگاه را از آواز های دستگاه ماهور به شمار می آورند و به دلیل شباهت پرده های ماهور و راست پنجگاه این تقسیم بندی را علمی تر می دانند اما ردیفی که شادروان مهدی قلی هدایت (عهد قاجاریه ) در مدت هفت سال تدوین کردند راست پنجگاه را به عنوان قدیمی ترین نغمه موسیقی ایرانی یک دستگاه جداگانه به حساب آورده اند. تحریر ها در ماهور بیشتر تحریر فراز است . (بالا رونده ) به استثنای برخی گوشه های مشترک با راست پنجگاه مانند بوسلیک . تصنیف مرغ سحر ساخته شادروان مرتضی خان نی داوود نمونه مناسبی برای توالی سلسله وار گوشه های ماهور می باشد . 

 

گوشه های ردیفی دستگاه ماهور در دو مکتب تهران و اصفهان عبارتند از :

 

                       مکتب تهران                        مکتب اصفهان    

 راویان:عبدالله دوامی و محمود کریمی          راویان:عباس کاظمی و حسن کسایی

 

1-                          درآمد ماهور                                    درآمد ماهور

2-                            گشایش                                      راک کشمیر

3-                               داد                                           پس ماهور                    

4-                          حصار ماهور                                   مجلس افروز

5-                              فیلی                                          آتشدانه

6-                          ماهور صغیر                                       کرشمه

7-                           نیشابورک                                          ابول

8-                            بوسلیک                                         ملانازی

9-                              نیریز                                          فروز ماهور

10-                        نصیر خانی                                          داد

11-                          طوسی                                         روح افزا

12-                           دلکش                                         بسته نگار

13-                            عراق                                          شکسته

14-                            حزین                                       فیلی (فعلی)

15-                        راک هندی                                        دلکش

16-                       راک کشمیر                                       گردانیه

17-                       راک عبدالله                                      طرب انگیز

18-                         زیر افکن                                       سوز و گداز

19-                 مراد خانی یا آذربایجانی                  حصار ماهور (حصر ماهور )

20-                        شکسته                                          شهناز

21-                         خاوران                                           سلمک

22-                          نحیب                                        مثنوی ماهور

23-                           محیر                                             نیریز

24-                           آشور                                          بوسلیک

25-                        صفیر راک                                  تحریر شهر آشوب

26-                      ساقی نامه                                        رضوی

27 -                        مثنوی                                         نوروز عرب

28 -                                                                        ساقی نامه

29 -                                                                           جغتایی

 

در ماهور قسمتی به نام قره باغ نیز وجود دارد که به ماهور آذری مشهور است . قره باغ علاوه بر ماهور در افشاری ، سه گاه و چهار گاه نیز مرسوم است .

 

هنر دوستان گرامی توجه داشته باشند به گفته طلایه دار نی نوازان سرزمین کهن ایران استاد حسن کسایی گوشه های مکتب آوازی تهران و اصفهان بیشتر از لحاظ اسمی با یکدیگر تفاوت دارند و الا اسلوب آهنگ ها یکی است اما تیکه هایی هم وجود دارد که مکتب اصفهان اضافه بر مکتب تهران در ردیف محفوظ داشته است .

 چون اصفهان مهد آواز و تهران مهد ساز بوده است ردیف های آوازی نقل شده برای مکتب تهران به پیروی از ردیف های سازی شکل گرفته اند به همین دلیل عباراتی چون دل دل ای دل و ... در این آواز ها دیده می شود و از این لحاظ است که در اصفهان ردیف آوازی غنی تر و گسترده تر از تهران می باشد همچنین ردیف های سازی نقل شده در مکتب تهران حائز اهمیت بیشتری است . اما در کل چه مکتب تهران و چه اصفهان و چه تبریز همه مکمل یکدیگر باید باشند برای ارتقای کیفیت موسیقی ایران .

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و هفتم خرداد 1389ساعت 12:55  توسط مشق عشق | 
 
صفحه نخست
پست الکترونیک
آرشیو
عناوین مطالب وبلاگ
درباره وبلاگ
سایت آموزش موسیقی مشق عشق به آموزش موسیقی ایرانی از طریق اینترنت می پردازد.
کلاسهای آنلاین دف ، سه تار ، تار و تمبک در سایت اصلی مشق عشق برگزار می گردد.
سایت رسمی مشق عشق | آموزش موسیقی ایرانی :
http://www.mashghe-eshgh.com

نوشته های پیشین
تیر 1391
فروردین 1390
اسفند 1389
بهمن 1389
دی 1389
آبان 1389
مهر 1389
مرداد 1389
تیر 1389
خرداد 1389
اردیبهشت 1389
فروردین 1389
اسفند 1388
بهمن 1388
دی 1388
آذر 1388
مهر 1388
 

 RSS

POWERED BY
BLOGFA.COM

آموزش دف نوازی نرم افزار آموزش دف نوازی